Khảo sát địa hình 3D là bước thu thập dữ liệu nền cho nhiều quyết định trong dự án: chọn phương án thiết kế, tính khối lượng san lấp, lập hồ sơ hiện trạng hay theo dõi tiến độ thi công. 3D Flycam Bách Việt sử dụng UAV/Flycam kết hợp đo đạc mặt đất để tạo ra dữ liệu địa hình phù hợp với mục đích sử dụng của từng dự án, thay vì áp một quy trình chung cho mọi khu vực.
Khảo sát địa hình 3D bằng UAV là gì?
Khảo sát địa hình 3D bằng UAV là phương pháp dùng thiết bị bay không người lái chụp ảnh chồng phủ hoặc quét LiDAR, sau đó xử lý để dựng lại bề mặt địa hình ba chiều. Kết quả là tập dữ liệu có tọa độ, độ cao và có thể đo đạc, đối soát được.
Để dữ liệu dùng được cho thiết kế và tính toán, chuyến bay cần gắn với hệ tọa độ và hệ độ cao mà dự án yêu cầu. Việc này thường được thực hiện bằng điểm khống chế mặt đất (GCP), điểm kiểm tra (checkpoint) hoặc thiết bị định vị RTK/PPK trên UAV, tùy điều kiện hiện trường và yêu cầu kỹ thuật. Độ chính xác đạt được phụ thuộc vào thiết bị, độ cao bay, mật độ điểm khống chế, lớp phủ thực vật và phương pháp xử lý, vì vậy cần được xác định trong phương án kỹ thuật trước khi bay.
Dữ liệu và sản phẩm có thể bàn giao
Sản phẩm cụ thể được thống nhất theo nhiệm vụ kỹ thuật. Bảng dưới đây liệt kê các nhóm dữ liệu thường gặp và mục đích sử dụng chính.
| Sản phẩm |
Mô tả |
Thường dùng cho |
| Bản đồ ảnh trực giao (Orthophoto) |
Ảnh ghép đã nắn chỉnh hình học, có tọa độ |
Xem hiện trạng, đối chiếu ranh giới, lập hồ sơ |
| Mô hình số bề mặt (DSM) và mô hình số địa hình (DTM) |
Bề mặt có độ cao; DTM đã lọc nhà cửa, cây cối ở mức có thể |
Thiết kế san nền, thoát nước, tuyến đường |
| Đám mây điểm (Point Cloud) |
Tập hợp điểm 3D có tọa độ và màu sắc |
Đo đạc chi tiết, dựng mô hình, kiểm tra hiện trạng |
| Bình đồ, đường đồng mức, mặt cắt |
Bản vẽ CAD theo tỷ lệ và khoảng cao đều yêu cầu |
Hồ sơ thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật |
| Mô hình 3D thực tế (Mesh) |
Mô hình bề mặt có kết cấu ảnh thật |
Trình bày phương án, quản lý hiện trạng công trình |
| Tính toán khối lượng |
So sánh bề mặt giữa các thời điểm hoặc với cao độ thiết kế |
Đào đắp, bãi vật liệu, theo dõi tiến độ |
Với các công trình cần dữ liệu chi tiết về kết cấu, mặt đứng hoặc không gian bên trong, dữ liệu UAV có thể được kết hợp với dịch vụ scan 3D công trình xây dựng bằng máy quét laser mặt đất.
Khi nào nên dùng UAV/Flycam?
UAV phát huy hiệu quả khi khu vực rộng, khó đi lại hoặc cần bức tranh tổng thể trong thời gian ngắn, chẳng hạn:
- Khu đất dự án, khu công nghiệp, khu dân cư cần bình đồ hiện trạng.
- Tuyến đường, kênh mương, đường dây dài qua nhiều dạng địa hình.
- Mỏ, bãi vật liệu, công trường cần đo khối lượng định kỳ.
- Đồi núi, bãi bồi hoặc nơi người đo khó tiếp cận an toàn.
Ngược lại, khu vực thực vật dày (khi chỉ dùng ảnh), đô thị nhiều nhà cao tầng, vùng hạn chế bay hoặc diện tích quá nhỏ có thể cần kết hợp hoặc thay bằng máy toàn đạc, GNSS RTK hay quét laser. Chọn đúng phương pháp từ đầu giúp tránh phải đo bổ sung. Bạn có thể tham khảo thêm phạm vi và cách triển khai tại trang dịch vụ khảo sát địa hình bằng Flycam.
Quy trình triển khai theo phạm vi dự án
Mỗi dự án có điều kiện riêng, nhưng quy trình thường đi qua các bước sau:
- Tiếp nhận yêu cầu: làm rõ mục đích sử dụng dữ liệu, ranh giới khu vực, hệ tọa độ, tỷ lệ bản đồ và sản phẩm cần bàn giao.
- Khảo sát sơ bộ và lập phương án: đánh giá địa hình, vật cản, thực vật, khu vực hạn chế bay; chọn thiết bị, độ cao bay, độ chồng phủ và bố trí điểm khống chế.
- Chuẩn bị thủ tục: phối hợp với chủ đầu tư thực hiện các thủ tục liên quan đến hoạt động bay theo quy định hiện hành tại thời điểm triển khai.
- Đo khống chế và bay chụp: đo GCP, checkpoint; thực hiện chuyến bay theo kế hoạch và kiểm tra nhanh dữ liệu ngay tại hiện trường.
- Xử lý nội nghiệp: tính toán, dựng mô hình, lọc điểm, biên tập bản đồ và bản vẽ theo yêu cầu.
- Kiểm tra chất lượng và bàn giao: đối soát với điểm kiểm tra, lập báo cáo sai số và bàn giao dữ liệu ở định dạng đã thống nhất.
Khi dữ liệu cần được biên tập thành bản đồ địa hình hoặc bản đồ chuyên đề hoàn chỉnh, bước nội nghiệp sẽ được mở rộng theo quy trình của dịch vụ thành lập bản đồ bằng công nghệ Flycam.
Thông tin khách hàng cần chuẩn bị
Thông tin đầu vào càng rõ, phương án và báo giá càng sát thực tế. Trước khi khảo sát, khách hàng nên chuẩn bị:
- Vị trí, ranh giới và diện tích hoặc chiều dài tuyến cần đo (file KML, CAD, bản đồ hoặc tọa độ góc).
- Mục đích sử dụng dữ liệu: thiết kế, quy hoạch, tính khối lượng, lưu hồ sơ hay báo cáo tiến độ.
- Hệ tọa độ, hệ độ cao, tỷ lệ bản đồ và khoảng cao đều yêu cầu (nếu có).
- Danh sách sản phẩm và định dạng cần bàn giao.
- Mốc tọa độ, hồ sơ đo đạc cũ hoặc hồ sơ pháp lý liên quan đến khu vực (nếu có).
- Thông tin về vật cản, đường dây điện, công trình cao, điều kiện tiếp cận và người liên hệ tại hiện trường.
Khách hàng chịu trách nhiệm về tính chính xác của tọa độ, ranh giới và hồ sơ cung cấp, cũng như quyền sử dụng dữ liệu và tính hợp pháp của mục đích khảo sát. Đội kỹ thuật có thể điều chỉnh, tạm dừng hoặc từ chối tác nghiệp khi điều kiện an toàn, thời tiết, quyền tiếp cận hoặc yêu cầu pháp lý không được bảo đảm.
Yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ
Chi phí và thời gian thực hiện không tính cố định theo diện tích mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố kỹ thuật:
- Quy mô và hình dạng khu vực: khu đất tập trung thường triển khai nhanh hơn tuyến dài hoặc nhiều khu rời rạc.
- Độ chính xác và tỷ lệ yêu cầu: tỷ lệ lớn, khoảng cao đều nhỏ đòi hỏi bay thấp hơn và nhiều điểm khống chế hơn.
- Địa hình và lớp phủ: rừng, cây bụi dày, mặt nước hoặc vùng dốc có thể cần LiDAR hoặc đo bổ sung mặt đất.
- Danh mục sản phẩm: chỉ cần ảnh trực giao sẽ khác với bộ hồ sơ gồm DTM, bình đồ, mặt cắt và khối lượng.
- Thủ tục, vị trí và thời tiết: khu vực cần phối hợp thủ tục bay, đi lại xa hoặc mùa mưa có thể ảnh hưởng lịch triển khai.
Vì vậy, báo giá và tiến độ được đưa ra sau khi đã xác định phạm vi, địa hình và nhiệm vụ kỹ thuật cụ thể. Để hình dung cách các yếu tố này được xử lý trong thực tế, bạn có thể xem các dự án Flycam/UAV đã thực hiện.
Trao đổi phương án khảo sát cho dự án của bạn
Nếu bạn đang cần dữ liệu địa hình cho một khu đất, tuyến công trình hoặc công trường, hãy gửi vị trí, ranh giới và mục đích sử dụng dữ liệu. 3D Flycam Bách Việt sẽ trao đổi phương pháp phù hợp, sản phẩm bàn giao và các thông tin cần bổ sung trước khi lập phương án chi tiết.
Hotline: 0985 334 800 · Email: phannguyenviet@outlook.com
